BCAA ამინომჟავები.


BCAA (ამინომჟავები განშტოებული ჯაჭვებით) – კომპლექსი, რომელიც შედგება 3 შეუცვლელი ამინომჟავისაგან:

ლეიცინი
იზოლეიცინი
ვალინი

BCAA კუნთის ძირითადი საშენი მასალაა. ეს ამინომჟავები კუნთების მთელი ამინომჟავების 35%-ს შეადგენენ და იღებენ მნიშვნელოვან მონაწილეობას აღდგენის და ანაბოლიზმის პროცესებში. ასევე მათ აქვთ ანტიკატაბოლური მოქმედების უნარი. BCAA-ს არ შეუძლია ორგანიზმში სინთეზირება, ამიტომ ადამიანს ის შეუძლია მიიღოს მხოლოდ საკვებთან და საკვებ დანამატებთან ერთად. BCAA შეგვიძლია განვიხილოთ, როგორც კუნთების ძირითადი „საწვავი“, რომელიც ზრდის სპორტულ მაჩვენებლებს, აუმჯობესებს ჯანმრთელობის მდგომარეობას, ამავე დროს ის არის აბსოლუტურად უსაფრთხო ჯანმრთელობისათვის. BCAA სპორტული კვების ერთერთი ყველაზე გავრცელებული ფორმაა.

ბოდიბილდინგში BCAA-ს დამტკიცებული მთავარი ეფექტები:

კუნთების დაშლისგან დაცვა.
მშრალი კუნთოვანი მასის გაზრდა.
ორგანიზმში ცხიმის პროცენტული შემცველობის შემცირება.
ძალისმიერი მაჩვენებლების გაზრდა.
სპორტული კვების ეფექტურობის გაზრდა 40%-ით.

BCAA-ს როლი ორგანიზმისთვის:

კუნთოვანი ცილის სინთეზის სუბსტრატი.
ენერგიის საწარმოებელი სუბსტრატი.
სხვა ამინომჟავების სინთეზის პრეკურსორი.
თრგუნავს კატაბოლიზმს და კუნთის დაშლას.
სტიმულს აძლევს ინსულინის გამომუშავებას.
წვავს ცხიმს.

აქედან ჩანს, რომ BCAA ერთდროულად ასრულებს რამოდენიმე სასარგებლო ფუნქციას და წარმატებით გამოიყენება მასის მომატებისას, გახდომისას, რელიეფზე მუშაობისას და აერობული ვარჯიშისას.

სხვადასხვა მეცნიერული გამოკვლევებით და ექსპერიმენტებით დამტკიცებულია, რომ ფიზიკური დატვირთვის დროს ორგანიზმის მოთხოვნილება BCAA-ს ამინომჟავებზე იზრდება. უფრო მეტიც, BCAA-ს დამატებით მიღება უშუალოდ ვარჯიშის დაწყებამდე და ვარჯიშის დამთავრებისთანავე მოგვიტანს კუნთის დაშლის შემცირებას და კუნთის პროტეინის სინთეზის გაძლიერებას.

BCAA-ს მოქმედების მექანიზმები:

BCAA როგორც ენერგეტიკული სუბტრატი.

გამოკვლევებმა აჩვენეს, რომ ვარჯიშის დროს და ვარჯიშის მერე სპორტსმენებში მცირდება BCAA-ს კონცენტრაცია (განსაკუთრებით ლეიცინის), ამის შემდეგ მაშინვე ირთვება მეტაბოლური პროცესები, რომელიც მიმართულია BCAA-ს ნორმალიზაციისკენ, ანუ იწყება კუნთების ცილების დაშლა, როგორც BCAA-ს ამინომჟავების მარაგის შევსების ძირითადი წყარო. BCAA-ს დამატებით მიღებას დანამატების სახით შეუძლია აღადგინოს მისი კონცენტრაცია და შეაჩეროს კუნთების დაშლის პროცესი.

ამას გარდა მეცნიერები განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობენ ლეიცინის როლს, როგორც ატფ-ის (ორგანიზმის მთავარი ენერგეტიკული სუბსტრატი) წყაროს. ლეიცინის დაჟანგვით უფრო მეტი ატფ-ის მოლეკულა მიიღება, ვიდრე იმავე რაოდენობის გლუკოზის დაჟანგვით, ხოლო თუ გავითვალისწინებთ, რომ ლეიცინის და გლუკოზის დაჟანგვა მიმდინარეობს სხვადასხვა გზით, მაშასადამე ათლეტი იღებს ატფ-ის 2 მძლავრ წყაროს, ანუ აღადგენს საკუთარ ძალებს გაცილებით სწრაფად.

კუნთოვანი ცილის სინთეზი.

როგორც უკვე ზევით ავღნიშნეთ, BCAA შეადგენს კუნთოვანი ცილების მესამედს, ამიტომ ისინი შეიძლება ჩაითვალოს კუნთის მთავარ საშენ მასალად. ცილის სინთეზი შესაძლებელია მხოლოდ თავისუფალი ამინომჟავების არსებობის შემთხვევაში წინააღმდეგ შემთხვევაში ზრდა ჩერდება. დაწყნარებულ მდგომარეობაში ამინომჟავებზე მოთხოვნის შესავსებად საკმარისია პროტეინის მიღება, რომელიც მთლიანად უზრუნველყოფს მეტაბოლურ საჭიროებებს, მაგრამ ვარჯიშის დროს და ვარჯიშის მერე ამინომჟავებზე მოთხოვნილება მკვეთრად იზრდება, ხოლო ამინომჟავების მარაგი ამოწურულია, ამიტომ წარმოიშობა ამინომჟავების დიდი რაოდენობით მიწოდების აუცილებლობა. ამრიგად BCAA-ს მიღებით სპორტსმენი ქმნის ამინომჟავების მარაგის შევსების და ახალი კუნთის ბოჭკოების აშენების კარგ წინაპირობას ვარჯიშის დასრულებისთანავე.

კუნთის ზრდაში გლუტამინი თამაშობს მნიშვნელოვან როლს. ის არეგულირებს ცილის სინთეზს ორგანიზმში, ასევე ცვლის აზოტის ბალანსს ანაბოლური მიმართულებით, ზრდის კუნთის უჯრედების მოცულობას და „ზრდის ჰორმონის“ გამომუშავებას. ფიზიკური დატვირთვის დროს მატულობს გლუტამინის დანახარჯები, რაც შეიძლება გადაიფაროს BCAA-ს ხარჯზე, რომელსაც აქვს უნარი გარდაიქმნას მასში პირდაპირ კუნთში.

როდის მივიღოთ BCAA.

მასის მომატებისას.

BCAA-ს მიღების ყველაზე შესაფერისი დროა ვარჯიშამდე, ვარჯიშის დროს და ვარჯიშის შემდეგ. უმჯობესია მოვამზადოთ ენერგეტიკული სასმელი, გავხსნათ BCAA-ს პორცია და რამოდენიმე კოვზი შაქარი წყალში. ეს უზრუნველყოფს სითხის, ნახშირწყლების და ამინომჟავების მუდმივ მიწოდებას სისხლში მთელი ვარჯიშის განმავლობაში. ასევე შეიძლება BCAA-ს მიღება გაღვიძებისთანავე, კატაბოლიზმის შესაჩერებლად.

გახდომისას.

აქაც BCAA უნდა მიიღოთ ისევე, როგორც ზევით აღვწერე, ვარჯიშამდე და ვარჯიშის მერე. ვარჯიშის დროს BCAA თუ ფხვნილის ფორმითაა. ამას გარდა გახდომისას BCAA შეიძლება მივიღოთ კვებებს შორის კატაბოლიზმის და მადის შესაჩერებლად, თუმცა ამისთვის პროტეინის გამოყენება ჯობია.

რამდენი BCAA უნდა მივიღოთ.

BCAA-ს ერთჯერადი ოპტიმალური დოზაა 4-8 გრ. როგორც მასის მომატებისას, ასევე გახდომისას. დღე-ღამეში 1-3-ჯერ მიღება. მცირე დოზებიც ეფექტურია, მაგრამ ვერ დაფარავს ორგანიზმის მთლიან მოთხოვნილებას. ბევრი მწარმოებელი ეშმაკობს და ყიდიან BCAA-ს მცირე დოზით, მაგრამ იგივე ფასად, ამიტომ წაიკითხეთ შეფუთვაზე რა დოზაა 1 პორცია. BCAA-ს მიღება არ საჭიროებს შესვენებას, მისი მიღების ხანგრძლივობა განუსაზღვრელია.
BCAA-ს შეთავსება შეიძლება ნებისმიერ სპორტულ დანამატთან. მასის მატების დროს უმჯობესია პროტეინთან, გეინერთან და კრეატინთან კომბინირებულად.

BCAA ხარისხის შემოწმება.

ფხვნილის სახით BCAA წყალზე წარმოქმნის აპკს და ბოლომდე არ იხსნება არევის დროს.
გემოთი არის მწარე.
ფერი უნდა შეეფერებოდეს აღწერილობაში მითითებულს.
შეამოწმეთ ვარგისიანობის ვადა.

ავტ. ირაკლი კენჭოშვილი – ფიტნეს-ცენტრ „თიდანის“ პერსონალური მწვრთნელი.

⭐ ⭐ ⭐ ვისაც გინდათ ჩემი პირადი მეთვალყურეობის ქვეშ ვარჯიში, უნდა მოხვიდეთ ფიტნეს-ცენტრ „თიდანის“ ფილიალში ყაზბეგის გამზ. 11ა, მეტრო სამედიცინოსთან, ან დამიკავშირდეთ ტ. 5 93 39 02 23

სპორტულ კვებაზე ჩემი სხვა პოსტები შეგიძლია ნახო http://tidani.ge/?cat=32

თუ მოგეწონა ეს პოსტი, გაუზიარე მეგობრებს და არ დაგავიწყდეს ჩემი ფეისბუქის გვერდის “ფიტნეს-ინსტრუქტორის რჩევები” – ის დალაიქება.

Facebook Comments

კომენტარის დატოვება